Mô Hình Kết Hợp Trồng Trọt Và Du Lịch Trải Nghiệm

Mùa xoài rớt giá, mô hình kết hợp trồng trọt và du lịch trải nghiệm là điều chúng tôi hay nhắc bà con. Vườn chị Sáu ở Long An chỉ hơn sáu nghìn mét vuông. Mùa nghịch, thu nhập gần như bằng không.

Chúng tôi ngồi tính lại cùng chị: chỉ bán trái thì tháng có tháng không. Đất nhà chị còn khoảng sân rộng, mấy gốc xoài cổ thụ, một ao nhỏ nuôi cá. Những thứ đó bỏ không cũng phí.

Nông Hộ Nhỏ Đang Tìm Kiếm Hướng Đi Mới Ngoài Bán Nông Sản Truyền Thống

Bà con làm vườn quen với việc chăm cây, đợi tới vụ rồi bán. Giá lên thì mừng, giá xuống thì chịu. Chúng tôi từng gặp nhiều hộ ở Đồng Tháp, Long An, Tiền Giang rơi vào cảnh này mỗi năm.

Xoài đầu vụ có khi bán được mười lăm nghìn đồng một ký. Tới rộ vụ, thương lái ép còn năm, sáu nghìn. Cùng công chăm sóc, cùng diện tích, mà tiền về tay khác hẳn nhau. Đó là chuyện quen thuộc với gần như mọi loại trái cây theo mùa.

Nhiều nông hộ có đất rộng, có cây lâu năm, có cảnh quan đẹp. Nhưng ít ai nghĩ tới việc dùng chính khu vườn đó để đón khách. Phần vì ngại làm dịch vụ, phần vì chưa biết bắt đầu từ đâu. Sợ làm không khéo lại mất thời gian chăm cây.

Một sai lầm chúng tôi hay thấy là nông hộ chỉ trồng đúng một loại cây. Cả nhà lại phụ thuộc hoàn toàn vào một mối thương lái quen. Năm nào mối đó ép giá, coi như cả nhà chịu trận. Đa dạng nguồn thu giúp bớt rủi ro này đi nhiều. Dù chỉ thêm một khoản nhỏ từ khách tham quan cũng đáng làm.

Lợi Ích Của Mô Hình Kết Hợp Trồng Trọt Và Du Lịch Trải Nghiệm

Thêm một khoản thu không phụ thuộc mùa vụ

Khi vườn mở cửa đón khách tham quan, hái trái, chụp ảnh. Nguồn thu không còn dồn hết vào một đợt bán. Vé vào cổng có thể chỉ ba mươi đến năm mươi nghìn đồng một khách. Nghe nhỏ, nhưng cộng dồn cuối tuần lại thành khoản đáng kể.

Một vườn ở Tiền Giang chúng tôi từng hỗ trợ. Vườn này đón trung bình ba mươi khách mỗi cuối tuần vào mùa cao điểm. Riêng tiền vé và bán trái tại vườn đã bù được phần chi phí phân bón cả tháng. Đó là khoản thu nằm ngoài hợp đồng bán sỉ cho thương lái, chủ vườn hoàn toàn chủ động được giá.

Khách tới vườn còn mua thêm mật ong, rau sạch, trái cây loại hai bán tại chỗ. Những thứ trước giờ bán không được giá qua thương lái. Giờ bán trực tiếp cho khách lại có giá tốt hơn hẳn. Không phải vườn nào cũng cần đầu tư lớn mới có khoản thu này.

Sai lầm thường gặp ở giai đoạn đầu là định giá vé quá thấp, hoặc miễn phí hoàn toàn để hút khách. Làm vậy dễ khiến khách coi vườn như chỗ chơi tự do, không tôn trọng cây trồng. Chúng tôi khuyên nên định giá đủ để bù chi phí quản lý, dù chỉ mười, hai mươi nghìn đồng.

Thương hiệu nông sản có câu chuyện đằng sau

Khách đã tới tận vườn, ăn tận gốc, thì nhớ vườn đó lâu hơn nhớ một cái tên trên bao bì. Đó là lý do vườn nào kể được câu chuyện của mình thường bán được giá tốt hơn. So với vườn chỉ bán trái đơn thuần, khoảng cách này khá rõ.

Chúng tôi hay gợi ý bà con quay lại vài đoạn ngắn: cảnh hái trái buổi sáng, cảnh cả nhà cùng làm việc. Không cần máy quay xịn, điện thoại cũng đủ dùng. Ai muốn tìm hiểu bài bản hơn có thể xem cách kể chuyện vùng trồng của mình. Làm tốt phần này, khách sẽ nhớ lâu và quay lại mua tiếp những vụ sau.

Nhiều nông hộ e ngại chuyện này tốn kém. Kể chuyện thật ra không đòi hỏi vốn lớn, chỉ cần kiên trì và thật. Khách hàng bây giờ tinh lắm, họ nhận ra ngay chuyện nào là dàn dựng, chuyện nào là thật lòng từ chủ vườn.

Một điều chúng tôi hay nhắc: đừng cố kể chuyện quá bóng bẩy, xa rời thực tế vườn nhà. Khách tới nơi thấy khác xa hình ảnh trên mạng, mất lòng tin ngay, khó quay lại lần hai.

Cách Triển Khai Mô Hình Phù Hợp Với Quy Mô Nông Hộ Nhỏ

Bắt đầu từ những gì vườn đang có sẵn

Không cần xây dựng khu nghỉ dưỡng hay đầu tư hàng trăm triệu mới làm được. Với vườn dưới một héc ta, chúng tôi thường gợi ý bắt đầu bằng vài hoạt động đơn giản trước. Xem khách phản hồi ra sao rồi mới tính tiếp:

• Cho khách vào hái trái theo cân, tính tiền tại vườn
• Dựng vài chòi lá đơn sơ để khách ngồi nghỉ, ăn trái cây vừa hái
• Tổ chức buổi trải nghiệm cho trẻ nhỏ như tát ao bắt cá, cho gà ăn
• Bán kèm đặc sản địa phương chị em trong nhà tự làm, như mứt, mật ong
• Hợp tác với vài hộ lân cận để có đủ chỗ đậu xe, chỗ vệ sinh cho khách đông

Chi phí ban đầu cho nhóm hoạt động này thường chỉ vài triệu đến vài chục triệu đồng, tùy quy mô. Rẻ hơn rất nhiều so với xây homestay bài bản. Làm tốt vòng đầu rồi mới tính đầu tư thêm nhà chòi kiên cố hay thêm phòng nghỉ.

Sai lầm hay gặp nhất là mở rộng quá nhanh khi mới có vài đợt khách đông. Nông hộ vội vay vốn xây thêm hạng mục lớn, trong khi lượng khách chưa ổn định. Chúng tôi khuyên nên giữ quy mô nhỏ ít nhất một mùa, đo lượng khách thật trước khi đầu tư thêm.

Một điểm khác cũng cần lưu ý: khu vực cho trẻ nhỏ chơi, ao nước, lối đi gần cây có gai. Những chỗ này nên rào chắn cẩn thận. An toàn cho khách phải đặt trước, tránh xảy ra sự cố rồi mới lo sửa.

Đưa hình ảnh vườn tới đúng người đang tìm

Có vườn đẹp mà không ai biết thì vẫn vắng khách. Chúng tôi thấy nhiều nông hộ đăng ảnh vườn lên mạng xã hội cá nhân. Nhưng chỉ bạn bè người quen xem được, khách lạ ở xa không tìm ra.

Muốn khách ở tỉnh khác tìm đến, vườn cần xuất hiện đúng lúc người ta tìm kiếm địa điểm tham quan gần nhà. Một số nông hộ chúng tôi từng hỗ trợ đã nhờ đơn vị chuyên đưa hình ảnh vườn lên top tìm kiếm trên Google. Cách này chủ động hơn nhiều so với chỉ trông vào chia sẻ tự nhiên trên mạng xã hội.

Song song đó, nên có một nơi để khách xem lịch trống, giá vé, cách đặt chỗ trước khi tới. Nhiều đơn vị hiện hỗ trợ nông hộ nhỏ thiết kế một trang website bán hàng đơn giản. Trang này vừa giới thiệu vườn, vừa để khách đặt lịch mà chủ vườn không phải trực điện thoại cả ngày.

Khi lượng khách hỏi đặt lịch tăng lên, tin nhắn dồn về nhiều kênh cùng lúc dễ khiến chủ vườn bỏ sót. Có công cụ hỗ trợ quản lý tin nhắn đặt lịch tham quan vườn sẽ đỡ được phần này. Nhất là vào mùa cao điểm cuối tuần, khi khách hỏi dồn dập.

Kinh nghiệm của chúng tôi là đừng chờ có website đẹp hoàn chỉnh rồi mới mở khách. Cứ làm trước một trang giới thiệu đơn giản, có số điện thoại rõ ràng. Rồi hoàn thiện dần theo phản hồi thực tế của khách.

Điều Nông Hộ Nhỏ Nên Nhớ Khi Bắt Đầu Đón Khách Tham Quan Vườn

Không phải vườn nào cũng cần làm du lịch. Nhưng nếu vườn có đất rộng, có cây lâu năm, có cảnh đẹp. Lâu nay chỉ dùng để trồng và bán, thì đáng để thử làm thêm. Bắt đầu nhỏ, làm chắc từng bước, đừng vội vay vốn lớn ngay từ đầu.

Chúng tôi tin cách làm này phù hợp với đúng tinh thần của nông hộ nhỏ. Tận dụng cái mình đang có, không chạy theo mô hình lớn không vừa sức. Vườn chị Sáu giờ đón khách đều đặn mỗi cuối tuần, thu nhập không còn dồn hết vào một mùa như trước.