Giá Nông Sản Cuối Năm: Nhà Nông Cần Chuẩn Bị Gì?

Vì Sao Nhiều Nhà Vườn Vẫn Bị Động Khi Giá Nông Sản Cuối Năm Biến Động?

Thông tin thị trường và giá nông sản cuối năm thường chỉ rõ ràng khi thương lái đã trả giá xong xuôi. Tháng Mười một năm ngoái, một hộ trồng bưởi da xanh ở Bến Tre gọi điện cho chúng tôi. Họ thắc mắc vì sao giá thấp hơn hẳn năm trước, trong khi vườn vẫn sai trái như mọi năm. Nguyên nhân không nằm ở chất lượng trái. Họ thu hoạch đúng lúc thị trường đang dư hàng. Đến cận Tết, khi nhu cầu tăng vọt, vườn đã hết trái để bán.

Cuối năm là giai đoạn sức mua nông sản tăng mạnh nhất. Giỗ chạp, tiệc tất niên và mâm cỗ Tết kéo nhu cầu rau củ, trái cây, thịt cá lên đột biến chỉ trong vài tuần. Ai nắm được nhịp này và bán đúng lúc thường lời hơn hẳn so với bán rải đều quanh năm. Có năm giá chênh tới ba, bốn chục phần trăm chỉ trong hai tuần cận Tết. Bà con nào bị động, thu hoạch xong mới đi tìm đầu ra, rất dễ rơi vào cảnh được mùa mất giá.

Chúng tôi viết bài này sau khi ngồi lại với vài hộ từng lỡ nhịp bán hàng cuối năm. Điểm chung của họ là thiếu thông tin, chứ không thiếu năng lực sản xuất. Dự báo nhu cầu không đòi hỏi công cụ cao siêu. Bà con chỉ cần theo dõi vài dấu hiệu quen thuộc rồi lùi lịch gieo trồng và thu hoạch cho khớp. Phần dưới đây, chúng tôi sẽ nói rõ những yếu tố nào đang kéo nhu cầu tăng và việc nên làm ngay từ bây giờ.

Cách Chúng Tôi Vẫn Gợi Ý Bà Con Đoán Nhịp Giá Mỗi Năm

Cách chúng tôi hay gợi ý khá đơn giản: lật lại sổ bán hàng hai, ba năm gần nhất. Xem tháng nào giá cao, tháng nào giá thấp, rồi đối chiếu với ngày thu hoạch thực tế của năm đó. Vài buổi tối ghi chép là đủ để thấy rõ nhịp giá của riêng vườn mình.

Ngoài sổ sách, chúng tôi cũng khuyên bà con hỏi thẳng thương lái quen trước một, hai tháng. Họ tiếp xúc với nhiều vườn, nhiều vùng nên thường cảm nhận xu hướng sớm hơn nông dân đơn lẻ. Một câu hỏi ngắn kiểu năm nay hàng có dư không có thể tiết kiệm cho bà con cả tuần đoán mò.

Vì Sao Nhu Cầu Nông Sản Thường Tăng Vọt Dịp Cuối Năm?

Sức Mua Tăng Theo Mùa Lễ, Giỗ Chạp Và Tiệc Tất Niên

Từ giữa tháng Mười âm lịch, sức mua rau củ quả bắt đầu nhích lên. Đến cận Tết, mức tăng có thể gấp rưỡi, gấp đôi ngày thường, tùy loại nông sản. Theo quan sát của chúng tôi mấy mùa gần đây, ba nhóm sau thường tăng giá sớm nhất.

  • Rau ăn lá và rau gia vị, vì nhu cầu nấu tiệc tất niên tăng đột ngột.
  • Trái cây màu đỏ, vàng như cam, bưởi, dưa hấu, gắn với mâm cỗ cúng.
  • Thịt heo và gà ta, vì hầu như nhà nào cũng cần cho mâm cỗ Tết.

Nhu cầu này không đến từ một nguồn duy nhất. Nó cộng dồn từ hàng triệu bữa ăn gia đình, đám tiệc công ty và buổi tất niên xóm ấp diễn ra gần như cùng lúc. Bà con làm nông lâu năm chắc không lạ quy luật này. Nhưng nhiều hộ vẫn thu hoạch theo lịch cũ, không tính chuyện dồn sản lượng vào đúng đợt cao điểm. Hàng ra chợ sớm hơn nhu cầu thực, phải bán giá thường trong khi giá cao điểm vẫn còn ở phía trước.

Đơn Vị Thu Mua Lớn Tranh Thủ Gom Hàng Dự Trữ

Song song với hộ gia đình, siêu thị, bếp ăn tập thể và đầu mối xuất khẩu cũng tăng tốc gom hàng. Họ bắt đầu từ tháng Mười, tháng Mười một, sớm hơn hẳn người mua lẻ ngoài chợ. Mục đích là dự trữ đủ nguồn cung cho cả mùa cao điểm, tránh cảnh khan hàng giữa Tết. Nhóm này thường đặt số lượng lớn và ký hợp đồng trước, đồng thời ưu tiên vùng trồng chứng minh được rõ nguồn gốc và quy trình canh tác. Ghi chép và truy xuất nguồn gốc nông sản bằng công nghệ vì thế đã trở thành lợi thế thật sự, không còn là chuyện hình thức.

Chúng tôi từng chứng kiến một hợp tác xã rau an toàn ở Lâm Đồng ký được hợp đồng cung ứng dịp Tết cho một chuỗi siêu thị, chỉ vì có sổ nhật ký canh tác đầy đủ. Nhóm bên cạnh trồng chất lượng tương đương nhưng không có hồ sơ nên bị loại ngay vòng đầu.

Sai lầm bà con hay mắc là chờ có người hỏi mới lo hồ sơ nguồn gốc và sổ ghi chép mùa vụ. Làm vậy thường đã trễ, vì các đầu mối lớn chốt danh sách nhà cung cấp Tết từ tháng Chín, tháng Mười. Có nơi chốt còn sớm hơn, ngay cuối tháng Tám. Mẹo của chúng tôi là chủ động liên hệ và giới thiệu vườn mình từ sớm, kể cả khi chưa có đơn hàng cụ thể.

Giá Nông Sản Cuối Năm Thường Lên Đỉnh Vào Lúc Nào?

Giá nông sản cuối năm không tăng đều một mạch. Nó nhấp nhô theo từng đợt, thường có hai, ba đỉnh giá rõ rệt: một đợt quanh rằm tháng Chạp và một đợt sát Tết Dương lịch. Đợt cao nhất thường rơi vào khoảng hai mươi lăm đến hai mươi tám Tết âm lịch. Canh đúng những mốc này để thu hoạch, bà con thường bán được giá nhỉnh hơn so với bán trước hoặc sau vài ngày. Ví dụ, rau cải các loại có thể chênh năm, bảy nghìn mỗi ký chỉ trong một tuần giáp Tết.

Mỗi loại nông sản có nhịp tăng giá khác nhau, còn tùy sản lượng vùng trồng năm đó và tình hình xuất khẩu. Đừng chỉ dựa vào kinh nghiệm năm trước để đoán năm nay. So sánh giá nông sản đầu vụ và cuối vụ của vài năm gần nhất sẽ cho thấy quy luật rõ hơn. Từ đó, bà con mới chọn đúng thời điểm xuống giống cho vụ Tết.

Chốt Đầu Ra Trước, Đừng Chờ Đến Ngày Thu Hoạch

Một sai lầm chúng tôi gặp khá thường xuyên là nhiều hộ canh đúng ngày thu hoạch nhưng bỏ trống khâu tìm đầu ra. Đến ngày hàng chín rộ mới đi hỏi thương lái, dễ bị ép giá vì không có phương án dự phòng. Cách chắc hơn là chốt trước ít nhất một, hai mối tiêu thụ, dù giá thỏa thuận chưa cao bằng kỳ vọng. Có đầu ra chắc chắn, bà con mới đủ bình tĩnh chờ đúng đợt giá tốt cho phần hàng còn lại.

Giá có thể đổi trong vài ngày, nhất là giai đoạn cận Tết khi nguồn cung biến động nhanh. Bỏ lỡ một tuần không theo dõi, bà con dễ mất đúng đợt giá đỉnh mà không hay biết. Với hộ chưa quen tra giá mỗi ngày, theo dõi giá nông sản qua sàn giao dịch điện tử là cách dễ bắt đầu nhất. Bà con không cần đợi thương lái tới tận vườn mới biết giá hôm nay là bao nhiêu.

Một Mẹo Nhỏ Giúp Bà Con Không Đoán Mò Đỉnh Giá

Nhiều hộ quanh vùng chúng tôi hay lập nhóm Zalo vài chục hộ trồng cùng loại cây, rồi cùng chia sẻ giá thương lái trả mỗi ngày. Giá của một người dễ bị nhiễu, vì thương lái thường nói tránh để ép giá. Gộp giá của cả nhóm lại, bà con sẽ nhìn ra xu hướng rõ hơn nhiều. Cách này không tốn tiền, chỉ cần vài hộ chịu khó nhắn tin đều đặn mỗi chiều.

Chủ Động Theo Dõi Thị Trường, Đừng Để Lỡ Vụ Bán Cuối Năm

Nhu cầu nông sản cuối năm lặp lại theo mùa mỗi năm, theo lễ tết và theo nhịp gom hàng của các đầu mối lớn. Bà con chịu khó theo dõi, lùi lịch thu hoạch cho khớp thì cơ hội bán giá tốt sẽ tự tìm tới.

Chúng tôi hiểu không phải ai cũng có thời gian tính toán tỉ mỉ từng mốc giá. Nhưng chỉ cần nắm quy luật chung, bà con đã tránh được phần lớn rủi ro bán hớ. Trước mùa cao điểm, nên làm ba việc: chủ động hỏi, chủ động ghi chép, chủ động chốt đầu ra trước khi hàng chín rộ. Một cách đơn giản khác là ghi lại giá bán mỗi lần xuất hàng vào cuốn sổ nhỏ, kèm ngày tháng cụ thể. Cuối vụ nhìn lại, bà con sẽ thấy rõ nên bán sớm hơn hay trễ hơn cho vụ sau.

Chúng tôi vẫn nhắc bà con điều này mỗi mùa cuối năm: đừng để công chăm cả vụ mất giá chỉ vì thu hoạch sai thời điểm. Dành ra vài buổi tối theo dõi giá, hỏi thăm đầu mối quen và ước lượng sản lượng vùng mình so với năm ngoái. Chừng đó đã đủ để chủ động hơn nhiều, thay vì chờ nước tới chân mới nhảy. Vụ Tết năm nay, ai chuẩn bị sớm một chút sẽ là người bán được giá tốt nhất, chứ không phải người trồng giỏi nhất.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *